Nieuwbouw OSG Erasmus Praktijkschool Almelo

VISIE
De nieuwbouw voor de Praktijkschool van OSG Erasmus uit Almelo behelst 3.805 vierkante meter bruto vloeroppervlak. Dit getal is gebaseerd op een leerlingenaantal van maximaal 250 leerlingen. Vanuit het programma van eisen en de gesprekken met alle docenten werd voor ons wel duidelijk dat een school voor dit type leerling haar eigen specifieke identiteit moest krijgen. Wij hebben het praktijkonderwijs op de kaart willen zetten. Met, in het ontwerp meegenomen, een huisje dat symbool staat voor het praktijkonderwijs. De leerlingen leren hier immers niet voor een diploma. Zij leren hier praktische kennis opdoen waar zij op de arbeidsmarkt, maar ook thuis mee uit de voeten kunnen. De praktijkschool hebben wij vormgegeven als een stukje stad. Een wijkje, waarin een huis staat aan een plein (kantine). Aan de aangrenzende straatjes liggen diverse bedrijfjes. Een houtzagerij, een naaiatelier, een restaurant, metaalbewerking, etcetera. Een zo uitdagend mogelijke leeromgeving creëren. Hier wordt geleerd, door direct te doen!  

STEDENBOUW
In de locatie zien wij een plek die daadwerkelijk midden in de maatschappij staat, de praktijkschoolleerlingen moeten niet weggestopt worden. Het is een plek tussen werken en wonen. Dit aspect is zeer belangrijk voor het slagen van het praktijkonderwijs. Gelegen tussen enerzijds de snelle stad (rondweg) en anderzijds de ontspannen stad (woonwijk), lijkt het nieuwe schoolgebouw een transformator in schaal. Verder maakt de locatie onderdeel uit van een groene strook in Almelo, die van parkachtig aan de overkant van de rondweg, via gebouwen in het groen, leidt tot de sportvelden van de voetbalvereniging. De praktijkschool is een van die gebouwen in het groen. Omdat het een groot programma betreft voor deze locatie, vonden wij het van belang, dat je dwars door het gebouw kon kijken. Hierdoor wordt het gebouw niet teveel als barrière ervaren, maar spoelt het groen als het ware dwars door de school.

ARCHITECTUUR
Alles is erop gericht de leerlingen betekenisvolle, contextrijke situaties te bieden waarin zij kunnen proefdraaien. Oefenen met wonen, werken, ontspannen en sporten. Ja, oefenen met leven. Je vooral thuis voelen maakt dat je sneller dingen oppikt. Deze huiselijkheid vormt de identiteit van deze praktijkschool, zowel binnen als buiten. De door ons aangebrachte zonering, zorgt voor een logische verdeling van de clusters: werk, ontspanning en sport. De werkomgeving is door de transparante kantine gescheiden van de gymzaal. Zichtassen dwars door het gebouw dragen er zorg voor dat de leerlingen eenvoudig hun weg kunnen vinden, duidelijke structuren zorgen voor rust. Boven de twee trappen hebben wij twee royale lichtstraten ontworpen, waardoor ook in de kern van de school voldoende daglicht doordringt. De wanden in de gangen, de kantine en de ontvangsthal hebben kleur, de vloeren zijn er neutraal, antraciet. In de verblijfsruimten zijn juist de vloeren voorzien van kleur en de wanden en het meubilair overwegend wit. Hierdoor wordt het gedrag van de leerlingen gestuurd. In een instructieruimte wordt ander gedrag verwacht dan in de gangen. Ook is daar een andere intensiteit qua toezicht.     

De werkplaatsen grenzen aan de rondweg van Almelo, zodat geluiden van of naar de school niet voor overlast zorgen. De werkomgevingen liggen zo het dichts naar de snelle stad. De grootkeuken grenst direct aan de kantine zodat de leerlingen ingezet kunnen worden voor de catering. De beplanting binnen en buiten, aangelegd door de afdeling Groen, versterkt bij de kantine het gevoel, dat je even buiten de school bent, even niets meer hoeft. Tijd voor ont-moeten.
Op de verdieping bevinden zich met name de geluidsarme ruimten, zoals instructie, mediatheek en ict. Ook de afdelingen voor huishoudkunde en naaiatelier zitten hier. Op de begane grond bevindt zich richting de langzame ontspannen woonstraat, de gymzaal die staat voor ontspanning.
 
Qua materialisering hebben wij gekozen voor moderne duurzame materialen, die soms natuurlijk en soms juist high-tech ogen. Huiselijkheid versus de rauwe techniek. Deze contrasten maken het gebouw spannend en tactiel. Wij hebben de leerling verschillen willen laten zien, zonder tot kakofonie te worden. Leren door te ervaren.  

Opdrachtgever: OSG Erasmus

INTERIEUR
De materialisering van de buitengevels is in de kantine doorgetrokken. Hierdoor ben je in de kantine daadwerkelijk even “buiten de school”. De blank behandelde stalen binnenkozijnen hebben een koele technische uitstraling. De deuren zijn juist warm door de toegepaste houtprints. De wanden variëren van grove kalkzandstenen vellingkantblokken tot zeer afgewerkte, met glasvliesbehang beklede, metalstudwanden. De vloeren zijn in het grootste deel van de school voorzien van pvc-vloeren met akoestische onderlaag. Dit vermindert de hoeveelheid contactgeluid. Praktijkschoolleerlingen zijn snel afgeleid, dus hebben wij de instructielokalen alleen naast de deur van een smalle glasstrook voorzien. In het huisje, kunnen de leerlingen al hun verworven kwaliteiten in het zelfstandig wonen laten zien. Het staal van de constructie en de trappen is wit gemaakt, wat in combinatie met de beukenhouten treden en leuningen een bijna Scandinavische sfeer oproept. Steeds is er gezocht naar een goede balans tussen wit, grijs en kleur.

De meubelleverancier heeft, onder onze begeleiding, de finishing touch geleverd door het meubilair af te stemmen op de door ons ingestoken weg. Witte leerlingsets die er modern (minder schools) uit zien. Contrasterend steigerhout waarvan statafels, plantenbakken, kasten en prullebakken zijn gemaakt. In het huisje maar ook in de rest van de school is de huiselijkheid onderstreept door toevoeging van sfeerverlichting. Lampenkappen worden afgewisseld met de door ons zelf uitgezochte designlampen in wanden en boven vergadertafels. De personeelskamer heeft een zeer warme uitstraling gekregen door het steigerhout waarvan banken en ook de pantry zijn gemaakt. In de kantine staan twee banken, gemaakt van ruwe boomstammen met een door ons ontworpen stalen onderstel.       

Het klimaat wordt geregeld door een balansventilatie gecombineerd met een WKO-installatie (warmte- en koudeopslag in de bodem). Hierdoor heeft men in winter en zomer een bijna constante temperatuur van rond de 20 graden. Ramen kunnen nog steeds geopend worden, zonder de balans te verstoren. Hierdoor krijgt men niet het gevoel dat alleen het gebouw bepaalt, men kan zelf invloed blijven uitoefenen.